بازبدە بۆ ناوەڕۆکی سەرەکی
پێڕستداخستن
Research at SU

Top Bar Menu

  • دڵنیایی جۆری
  • Registration
  • PSCC
  • CAC
  • ستافی ئەکادیمی
  • سەنتەری توێژینەوە
  • Zanco Journals
  • CDC
  • eLibrary

Salahaddin Universty Logo
Salahaddin University-Erbil
زانكۆی سه‌لاحه‌‌ددین-هه‌ولیر

Top Bar Menu

  • دڵنیایی جۆری
  • Registration
  • PSCC
  • CAC
  • ستافی ئەکادیمی
  • سەنتەری توێژینەوە
  • Zanco Journals
  • CDC
  • eLibrary
Salahaddin Universty-Erbil
Salahaddin Universty-Erbl
  • دەربارە
    • سه‌رۆكی زانكۆ
      • Authority, Tasks and Committees
      • Biography
      • Office and Staff
      • Recognition and Awards
      • Administrative Structure
    • History
      • Erbil History
      • Hall of Fame
      • Previous Presidents
      • History
      • Logo and Identity
    • Mission and Vision
      • Mission
      • Vision
      • Future Plans
    • Presidency Offices
      • University Council
      • Vice President for Administration
      • Vice President for Scientific Affairs and Postgraduate Studies
      • Vice President for Student Affairs and Education
    • Numbers and Figures
      • General Figures
      • List of Asst. Professors
      • List of Professors
    • Maps and Directions
      • Colleges and Directories Locations
      • Directions from Erbil International Airport
      • For Visitors
      • University Map
    • Globalization
      • Globalization
      • Links and Alliances
    • Regulations and Policies
      • Strategic Plan
      • Employment
      • Policies
      • Regulations and Policies
      • Student Admission
  • خوێندن لە زانکۆ
    • Accommodation
    • Postgraduate Study
    • Programs
    • Undergrduate Study
  • کۆلێژەکان
    • زانست
    • ئەندازیاری
    • زانستە ئەندازیاریە کشتوکاڵیەکان
    • پەروەردە
    • ئاداب
    • زمان
    • بەڕێوەبردن و ئابووری
    • یاسا
    • زانستە سیاسیەکان
    • پەروەردەی بنەڕەتی
    • پەروەردەی جەستەیی و زانستە وەرزشیەکان
    • زانستە ئیسلامیەکان
    • هونەرە جوانەکان
    • پەروەردەی شەقلاوە
    • پەروەردەی مەخموور
    • Veterinary Medicine
  • توێژینەوە
    • پاداشتی توێژینەوە
  • چاڵاکیەکان
    • کۆنفڕانس
    • ۆرکشۆپ
    • دیدار
    • خول
    • وه‌رزشی
    • هونه‌ری
‌ ‌ پێڕست
  • ماڵەوە
  • node
  • فه‌توا و لێكه‌وته‌كانى له‌ نێوان پابه‌ندبوون و پابه‌ندنه‌بوون به‌ ‌مه‌به‌سته‌كانى شه‌ريعه‌ت

فه‌توا و لێكه‌وته‌كانى له‌ نێوان پابه‌ندبوون و پابه‌ندنه‌بوون به‌ ‌مه‌به‌سته‌كانى شه‌ريعه‌ت

image

سيمپۆزيۆمى هاوبه‌شى یه‌كێتى  زانایانى ئاینى ئیسلامى كوردستان و سه‌نته‌رى سه‌لاحه‌دينى ئه‌يوبى بۆ توێژينه‌وه‌و لێكۆلينه‌وه‌ ئيسلامييه‌كان له‌ كۆلێژى زانسته‌ ئيسلامييه‌كان له‌ زانكۆى سه‌لاحه‌دين – هه‌ولێر به‌ناونيشانى: «فه‌توا و لێكه‌وته‌كانى له‌ نێوان پابه‌ندبوون و پابه‌ندنه‌بوون به‌ ‌مه‌به‌سته‌كانى شه‌ريعه‌ت» له‌ ڕۆژانــــى يه‌ك شه‌ممه‌ و دووشه‌ممه‌ 27- 28 / 2/ 2022

له‌ سه‌نته‌رى ڕۆشنبيرى زانكۆى سه‌لاحه‌دين – هه‌ولێر


مقدمة

إنّ للفتوى مكانة عظيمة وأهميّة كبرى في الإسلام، حيث هي جواب عن الله تعالى ورسوله وتوقيع عنهما؛ ولذلك يجب أن يكون المفتي حذراً فيما يقوله باسم الدّين، وأن يكون بمكانة رفيعة من العلم والفهم والحكمة والأمانة والزّهد والورع والتّقوى والمعرفة بالعرف والبيئة ما تؤهّله لهذه المرتبة الكبيرة.

وقد كان السّلف الصّالح يتحرّزون عن التّصدّي للفتوى؛ لخطورتها وعظم أمرها وكبير أثرها على الفرد والمجتمع إن لم يصيبوا فيها، ويكتفون بغيرهم ممّن  تعرّض أو عيّن لها من أهلها، ولهذا لم يكن هناك تفرّق وتنوّع في الفتوى كما نلمسه اليوم في إقليمنا وغيره من الأقاليم والبلدان؛ حيث يبرز للفتوى من ليس أهلاً لها ويفتي من غير أن يستفتى، وقد تجد في البلد بل في مسجد واحد أكثر من مفت، كلّ هذا ممّا له دور في إحداث الفوضى والفتن في الفتوى وعدم تنظيمها ممّا أدّى إلى عدم المعرفة بمكانتها وعدم إعطائها ما يستحقّها من التّقدير والتّبجيل.

كلّ هذا اقتضى منّا أن نعقد هذه النّدوة العلميّة لنشخّص من خلالها العلل ونضع الحلول المناسبة لها؛ لكي ترجع الفتوى إلى مكانتها اللّائقة بها، وتعرف الضّوابط والآداب الّتي يجب أن تراعى لإصدار الفتوى، وكذلك الصّفات والشّروط لتعيين المفتي ليتميّز من غيره، ويعرف كلّ وظيفته وما ينبغي أن يؤدّيه من الواجبات والأعمال، ولا يتدخّل فيما ليس له أن يقول ويعمل فيه، لكي نجعل الفتوى محكمة ومضبوطة ورسميّة من خلال الاجتهاد والاستشارة الجماعية في اللّجان المعيّنة للفتوى في إقليمنا، وتكون الفتوى عن علم وحكمة وفهم للقضايا الّتي يطلب الفتوى فيها؛ لكي تكون صحيحة ومصيبة وموافقة للشّريعة الإسلاميّة، ولا تكون سبباً لتبديع وتكفير الآخرين من المسلمين على القضايا الفرعيّة الاجتهاديّة كما تستخدم اليوم عند البعض من أهل الغلوّ والتّطرّف. 

پێشەکی

فه‌توا له‌ ئاينى پيرۆزى ئيسلامدا گرنگى و پيێگه‌يه‌گى مه‌زن و هه‌ستيارى هه‌يه‌؛ چونكه‌ بريتييه‌ له‌ وه‌ڵام دانه‌وه‌ له‌ برى خواو پێغه‌مبه‌ر –درودى خواى له‌ سه‌ر بێت- وه‌ واژۆكردنه‌ به‌ناوى ئه‌وانه‌وه‌، لێره‌دا پێويسته‌ كه‌ كه‌سى موفتى زۆر هه‌شيارو به‌ئاگا بێت له‌وه‌ى كه‌ ده‌يڵێت و ده‌ينوسێت به‌ ناوى ئاينه‌وه‌، وه گرنگى ئه‌م پێگه‌يه‌ ئه‌وه‌مان پێده‌ڵێت كه‌وا پێويسته‌ كه‌سى موفتى خاوه‌نى زانست و تێگه‌يشتن و شاره‌زاييه‌كى زۆر قوڵ بێت، وه‌ هه‌روه‌ها كه‌سێكى له‌ خواترس و دونيا نه‌ويست و ده‌روون پاك و ئاگاداربێت به‌ عورف و كه‌لتوور و ژينگه‌ى كۆمه‌ڵگا بۆ ئه‌وه‌ى كه‌سێكى شياو بێت بۆ ئه‌م پێگه‌ هه‌ستياره‌و فه‌تواكانيش راست و دروست و كاريگه‌ربن.

له‌ به‌ر هه‌ستيارى فه‌تواو شوێنه‌واره‌ ترسناكه‌كانى له‌ سه‌ر تاك و كۆمه‌ڵگا له‌ كاتێكدا كه‌ راست و دروست و شه‌رعى نه‌بێت پێشينه‌ چاكه‌كان خۆيان ده‌پاراست له‌ فه‌توادان له‌ كاتێكدا كه‌ كه‌سانێكيترى زاناو شاره‌زاو دانا و شياو بونيان هه‌باو هه‌ڵسابان به‌م ئه‌ركه‌ ئاينيه‌ پيرۆزه‌؛ له‌ به‌ر ئه‌وه‌ له‌ زه‌مانى پێشوودا كێشه‌و دووبه‌ره‌كى بوونيان نه‌بوو له‌ فه‌توادان له‌ سه‌ر بابه‌ته‌كان وه‌ك ئێستا كه‌ هه‌يه‌ و ده‌يبينين له‌ كوردستانى خۆمان و شارو وڵاتانيترى جيهانى ئيسلامى، كه‌ كێشه‌ى گه‌وره‌ ئه‌وه‌يه‌ كه‌سانێكى ناشاره‌زا و دوور له‌ سيفات و مه‌رجه‌كانى موفتى هه‌ڵده‌ستن به‌ كارى فه‌توادان، به‌مه‌ش دووبه‌ره‌كى له‌ نێو مزگه‌وت و كۆمه‌ڵگا دروست ده‌كه‌ن و سه‌ر له‌ خه‌ڵك ده‌شێوێنن و وه‌ڵامى راست و دروستيان لێ وون ده‌كه‌ن.

ئه‌مه‌ش هه‌مووى كاريگه‌رى خراپ له‌ سه‌ر پێگه‌ى فه‌تواو موفتى راسته‌قينه‌ دروست ده‌كات و ده‌بێته‌ مايه‌ى فه‌وزاو تێكه‌ڵاوى له‌ فه‌تواداندا وه‌ك ئه‌مانه‌ هه‌مووى بوونيان هه‌يه‌ و شوێنه‌واره‌ خراپه‌كانيشيان ده‌بينرێن له‌ نێو كۆمه‌ڵگا موسڵمانه‌كان.

هه‌موو ئه‌م كێشه‌ راسته‌قينانه‌ كه‌ بوونيان هه‌يه‌ له‌ سه‌ر فه‌توا واى له‌ ئێمه‌كرد كه‌ بير بكه‌ينه‌وه‌ له‌ به‌ستنى سيمپۆزيۆمێكى ئه‌وها زانستى به‌ به‌شدارى پسپۆرانى شه‌ريعه‌ت له‌ شارو شارۆچكه‌كانى كوردستان بۆ دياريكردنى نه‌خۆشيه‌كانى و دانانى چاره‌سه‌ر بۆ گرفته‌كان بۆ ئه‌وه‌ى بتوانين شكۆى فه‌توا بپارێزين و پارێزگاريش له‌ كه‌سايه‌تى موفتى راسته‌قينه‌ بكه‌ين و مه‌رج و سيفاته‌كانى ديارى بكه‌ين بۆ ئه‌وه‌ى خه‌ڵكيش ئه‌و كه‌سانه‌ بناسێت كه‌ خۆيان لێده‌كه‌ن به‌ موفتى و به‌ ناوى ئاينه‌وه‌ فه‌توا ده‌ده‌ن به‌ بێ ئه‌وه‌ى كه‌ شايه‌نى ئه‌و پێگه‌ گرنگه‌ بن، وه‌ هه‌روه‌ها فه‌تواش رێچكه‌ى راست و دروستى خۆى وه‌ربگرێت و دووربێت له‌ بوون به‌ مايه‌ى زه‌حمه‌ت و ناكۆكى و لێكترازان و ته‌كفيرو ته‌بديع كردن له‌ سه‌ر بابه‌ته‌ فيقهيه‌ فه‌رعييه‌كان، وه‌ ديندارى راسته‌قينه‌ به‌ خه‌ڵكى كوردستان ئاشنا بكات وه‌ك شه‌ريعه‌تى ئيسلام ده‌يه‌وێت دوور له‌ خه‌مساردى و پابه‌ندنه‌بوون و توندئاژۆيى.


كردنه‌وه‌ى سيمپۆزيوم

كاتژمێر  (9) تا (9:25) ناونوسين
(9:25 ) – ( 30 : 9)  خوێندنه‌وه‌ى قوڕئانــى پيرۆز
(9:30 ) – ( 35 : 9) نمایشی پرۆمۆی زانکۆی سەلاحەدین-هەولێر
(9:35)  –  (40 : 9) وته‌ى  به‌خێر هاتن له‌ لايه‌ن به‌ڕێز ڕاگرى كولێژى  زانسته‌ ‌ئيسلامييه‌كان
(9:40 ) – (45: 9)  وته‌ى به‌ڕێز سه‌رۆكى  زانكۆى سه‌لاحه‌دين –هه‌ولێر
(9:45 ) – (50: 9)     وته‌ى به‌ڕێز وه‌زيرى ئه‌وقاف وكاروبارى ئاينى
(9:50) – (55 : 9)    وته‌ى به‌ڕێز وه‌زيرى خوێندنى باڵا وتوێژينه‌وه‌ى زانستى 
(9:55)  – (10:00)  وته‌ى به‌ڕێز سه‌رۆكى يه‌كێتى زانايان ئاينى كوردستان


رۆژى يه‌كه‌م: پانێلى يه‌كه‌م 

كاتژمێر: (10 – 11:30)

  • به‌ڕێوه‌به‌رى پانێل: پ. د. جميل على رسول سورچى
  • خوێندنه‌وه‌يه‌كى زانستى بابه‌تيانه‌ بۆ ئه‌و ره‌خنانه‌ى كه‌ رووبه‌ڕووى ئه‌نجومه‌نى باڵاى فه‌توا له‌ كوردستان ده‌بنه‌وه‌ (پ. د. حسن خالد مصطفى موفتى)
  • فه‌تواى خوار و خێچ و چه‌ند كێشه‌يه‌ك (پ. د. عثمان محمد غريب هه‌له‌بجه‌يى)
  • كێ بۆى هه‌يه‌ فه‌توا بدات وچۆن ڕێگا بگيرێت له‌ فه‌وزاى فه‌توا (د. مادح مه‌لا محمد به‌رزێوه‌يى)
  • ئيجتهادى به‌ كۆمه‌ڵ پێناسه‌ و گرنگى ودروستى به‌ڵگه‌كانى (پ. د. كمال صادق ياسين له‌ك)
  • دابه‌شكردنى بڕوانامه‌كان

كۆفى  برێك


رۆژى دووه‌م: پانێلى يه‌كه‌م

كاتژمێر  (9:30 – 10:30)

  • وتەی کردنەوەی رۆژى دووه‌مى سیمپۆزیۆم (مامۆستا مەلا جەلال خەیلانی)
  • به‌ڕێوه‌به‌رى پانێل (د. عمر حسن مرۆ)
  • فه‌تواى شاز (شيخ ناصرى ئه‌لبانى) به‌ نمونه (پ. د. عرفان رشيد شريف) 
  • زانايانى كورد و ڕاى به‌رامبه‌ر خوێندنه‌وه‌يه‌ك له‌ سێبه‌رى فه‌تواو هه‌ڵسوكه‌وته‌كانياندا (پ. د. أميد نجم الدين جميل موفتى)
  • هێل وبنه‌ماگشتيه‌كانى فه‌توادان له‌ ڕوانگه‌ى شه‌ريعه‌تى ئيسلامدا (شيخ نياز راغب دێگه‌يى)
  • دابه‌شكردنى بڕوانامه‌كان

رۆژى دووه‌م: پانێلى دووه‌م

كاتژمێر (10:30—11:30)

  • به‌ڕێوه‌به‌رى پانێل : پ.ى. د. حسن محمد إبراهيم پشده‌رى
  • يه‌كريزى فه‌توا له‌ هه‌رێمى كوردستان پێويستيه‌كى گرنگه‌ (پ. د. محمد شكرى زاويتى)
  • فه‌توا له‌ نێوان ئاسانكارى وزه‌حمه‌تكاريدا (پ. ى. د. هيمن أحمد باليسانى)
  • فه‌توا له‌ كوردستان رامان و هه‌ڵسه‌نگاندن (د. كۆسره‌ت صالح أحمد)
  • دابه‌شكردنى بڕوانامه‌كان
  • خوێندنه‌وه‌ى راسپارده‌كان
  • ڕێزلێنانى لێژنه‌كان
  • وێنه‌گرتن

كۆفى  برێك



لێژنه‌ى باڵا:

1-  پ.ى.د. كامران يونس محمدأمين سه‌رۆكى زانكۆى سه‌لاحه‌دين –هه‌ولێر.
2- د. عبدالله سعيد وه‌يسى  سه‌رۆكى يه‌كێتى زانايانى ئاينى ئيسلامى كوردستان.
3- پ.ى.د. إدريس قادر حمدأمين  ڕاگرى كۆلێژى زانسته‌ ئيسلامييه‌كان.

لێژنه‌ى زانستى:

1.    پ. د. جميل على رسول. سه‌رۆك
2.    پ. د. حسن خالد مصطفى. ئه‌ندام
3.    پ. د. عرفان رشيد شريف. ئه‌ندام
4.    پ.ى.د. محمد خالد مصطفى. ئه‌ندام
5.    پ.ى.د. أردوان مصطفى إسماعيل. ئه‌ندام
6.    پ.ى. د حسن محمد إبراهيم پشده‌رى. ئه‌ندام
7.    د. أحمد محود سيدوك ئه‌ندام
8.    د. عمر حسن مرۆ. ئه‌ندام
9.    د. أنس محمد شريف. ئه‌ندام

لێژنه‌ى ئاماده‌كارى:

1.    پ. ى. د. زياد اسماعيل حمد. سه‌رۆك
2.    د. سداد جمال عبدالكريم. ئه‌ندام
3.    د. محمد نصر الله حبيب ئه‌ندام
4.    م. ئومێد عبدالقادر رسول. ئه‌ندام
5.    م. ى. سامان فارس عولا. ئه‌ندام
6.    مامۆستا مه‌لا حسن حمدأمين خۆشناو. ئه‌ندام
7.    مامۆستا مه‌لا دڵشاد محمود گه‌ڵالى. ئه‌ندام
8.    مامۆستا مەلا نجم الدین شەمساوا. ئه‌ندام
9.     مامۆستا سید موسی یحیی سلێمان ئه‌ندام
10.    أحمد محمد صادق ئه‌ندام
11.    كارزان محمود عزيز ئه‌ندام

لێژنه‌ى ڕاگه‌ياندن:

1.    مامۆستا مه‌لا عبدالله شێركاوه‌يى. سه‌رۆك
2.    د. جعفر نجم الدين گوانى ئه‌ندام
3.    م.ى. رقيب سعيد شرف. ئه‌ندام
4.    م. هۆشمند رفيق ابراهيم ئه‌ندام
5.    صنعان عبد أحمد. ئه‌ندام
6.    عبدالله ابراهيم اسماعيل. ئه‌ندام
7.    طه شمس الدين أحمد. ئه‌ندام   

لێرە کلیک بکە بۆ پێشکەشکردن

سێشەممە, ڕەشەمێ 15, 2022

ناونیشان

  • ‌زانكۆی سه‌لاحه‌دین-هه‌ولێر
  • شەقامی زانکۆ، هه‌ولێر
  • هه‌رێمی كوردستان، عێڕاق
  • كۆ‌دی پۆسته‌: 44002
  • ‌[email protected]

زیاتر

  • گۆڤاری زانكۆ
  • باوكان و خێزان
  • یونیكۆد

سه‌نته‌ره‌كان

  • سه‌نته‌ری زمان
  • كێبخانه‌ی گشتی
  • سه‌نته‌ری ڕۆشه‌نبیری
  • پێداگۆجی
  • سه‌نته‌ری به‌كارخستن
  • سەنتەری توێژینه‌وه‌‌
  • پەروەردەی پێشەنگکاری سەلاحەدین

به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تییه‌كان

  • دڵنیایی جۆری
  • په‌ره‌پێدانی پڕۆگرامه‌كان
  • ته‌ندروستی و سه‌لامه‌تی
  • چاپخانەی زانکۆ
  • په‌یوندییه‌ نێوده‌وڵه‌تیه‌كان‌
  • ڕاگه‌یاندن
  • ئه‌ندازه‌و پڕۆژه‌كان
  • سەرچاوە مرۆییەکان
  • تۆماری گشتی
  • ده‌رباره‌ی زانكۆ
  • نه‌خشه‌ی ماڵپه‌ڕ
  • فیدباك
footer color bar
  • Terms Of Use
  • Privacy Policy